Waarom toont mijn jaarrekening winst terwijl er weinig cash is?
Het verschil tussen winst en cashflow
Laten we beginnen met de basis. Winst en cashflow zijn twee verschillende zaken:
Winst betekent dat uw resultatenrekening afsluit met een positief saldo. Met andere woorden: de geboekte opbrengsten zijn groter dan de geboekte kosten. Bij de goedkeuring van de jaarrekening beslist de algemene vergadering wat er met die winst gebeurt: boeken naar de reserves, uitkeren als dividend aan de aandeelhouders, of uitkeren als tantième aan de bestuurders.
Cashflow of kasstroom is het verschil tussen de werkelijk ontvangen en betaalde geldbedragen in een bepaald boekjaar. Bij een positieve cashflow komt er meer geld binnen dan er buitengaat. Bij een negatieve cashflow is het omgekeerd.
Hoe ontstaat dit verschil?
Dat uw vennootschap meer winst toont dan cash op de rekening heeft, is geen boekhoudkundige fout. Dit verschil ontstaat vaak door de manier waarop investeringen boekhoudkundig verwerkt worden.
Investeringen komen namelijk niet in één keer volledig in de kosten terecht, maar gespreid via afschrijvingen over meerdere jaren. Wanneer u een investering echter in één keer betaalt of financiert met een kortlopende lening (korter dan de afschrijvingstermijn), dan is de negatieve impact op uw kasstroom groter dan de jaarlijkse afschrijvingskosten die in uw resultatenrekening verschijnen.
Wat zegt de wet: mag u dividend uitkeren zonder voldoende cash?
De vennootschapsrechtelijke spelregels
Op zich is het niet verboden om een dividend uit te keren dat niet meteen (volledig) uitbetaald kan worden wegens gebrek aan liquide middelen. Toch moet u rekening houden met twee belangrijke toetsen die het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) voorschrijft.
De balanstest
De balanstest bepaalt dat de algemene vergadering geen uitkering mag goedkeuren als:
- Het nettoactief negatief is of als gevolg van de uitkering negatief zou worden
- Of, indien uw BV onbeschikbaar eigen vermogen heeft, het nettoactief door de uitkering zou dalen tot onder het bedrag van dat onbeschikbare eigen vermogen (artikel 5:142, lid 1 WVV)
Deze test heeft echter niets te maken met de vraag of uw vennootschap het dividend effectief kan betalen. De balanstest vormt dus op zich geen beletsel om tot de uitkering van een dividend te beslissen.
De liquiditeitstest
De liquiditeitstest daarentegen heeft wél alles te maken met de cashtoestand van uw vennootschap. Deze test bepaalt dat de effectieve betaling van het dividend – beslist door de bestuurder(s) – pas uitgevoerd mag worden nadat vastgesteld is dat uw vennootschap volgens de redelijkerwijs te verwachten ontwikkelingen in staat zal blijven om haar schulden te voldoen naarmate die opeisbaar worden, over een periode van minstens 12 maanden vanaf de datum van de uitkering (artikel 5:143 WVV).
Concreet betekent dit: uw vennootschap mag geen dividend uitbetalen als daardoor de betaling van de kortetermijnschulden in gevaar kan komen.
Mag uw vennootschap lenen om het dividend te betalen?
Ja, dat is niet verboden. Als uit de liquiditeitstest blijkt dat er onvoldoende cash aanwezig is om zowel de schulden over een periode van minstens 12 maanden te betalen als het dividend uit te keren, mag u geld lenen om het dividend te financieren.
Let wel op: bij de liquiditeitstest moet u dan rekening houden met de betaling van de aflossingen én de interesten op deze lening.
De fiscale kant van het verhaal
Zijn de interesten op de lening fiscaal aftrekbaar?
Dit is een heikel punt waar veel ondernemers zich aan branden. Interesten zijn alleen fiscaal aftrekbaar als ze voldoen aan de algemene voorwaarden voor de aftrek van beroepskosten (artikel 49 WIB 92). Een cruciale voorwaarde is dat de kosten gemaakt moeten zijn om belastbare inkomsten te behouden of te verkrijgen.
De fiscus verwerpt regelmatig de aftrek van interesten op een lening die aangegaan werd om een dividend uit te keren. De reden? Deze voorwaarde zou niet vervuld zijn. Meerdere rechtbanken hebben de fiscus in het gelijk gesteld (onder meer Antwerpen 08.05.2018 en 28.09.2021; Gent 09.01.2018 en 26.09.2023; Cassatie 12.12.2019, 19.03.2020 en 31.03.2023).
Ons advies: vanuit fiscaal oogpunt is het geen goed idee om een dividend uit te keren als uw vennootschap daarvoor moet lenen.
De wachttermijn voor de VVPR-bis
Voor jonge vennootschappen is er nog een bijkomende fiscale reden om even te wachten met een dividenduitkering: de zogenaamde VVPR-bis.
Dit is de verlaagde roerende voorheffing van 15% voor kleine vennootschappen die nieuwe aandelen op naam hebben uitgegeven in ruil voor een inbreng in geld (artikel 269, §2 WIB 92). Dit verlaagde tarief geldt echter pas voor dividenden uit de winstverdeling van het derde boekjaar na het boekjaar van de inbreng.
Op eerdere dividenden betaalt u 30% of eventueel 20% roerende voorheffing – een aanzienlijk verschil dus.
TaxCalCul's advies
Het is niet ongewoon dat de winst van uw vennootschap groter is dan het beschikbare geld op de rekening. Dit heeft vaak te maken met de boekhoudkundige verwerking van investeringen en is geen reden tot paniek.
Wat u moet onthouden:
- Uw vennootschap mag een dividend uitkeren waarvoor ze het geld niet onmiddellijk heeft, maar niet als daardoor de betaling van kortetermijnschulden in gevaar komt
- Lenen om het dividend te betalen is toegestaan, maar de fiscus zal mogelijk de aftrek van de interesten weigeren
- Wegens de wachttermijn voor de VVPR-bis is het voor startende ondernemingen fiscaal voordeliger om de eerste jaren nog geen dividend uit te keren
Heeft u vragen over dividenduitkeringen, de balans- en liquiditeitstest, of andere vennootschapsrechtelijke en fiscale vraagstukken?
Het team van TaxCalCul denkt graag met u mee. Met meer dan 40 jaar ervaring in boekhouding en fiscaal advies begeleiden we ondernemers in de regio Antwerpen en Waasland bij het nemen van de juiste beslissingen voor hun bedrijfsvoering.
Neem gerust contact met ons op voor een persoonlijk adviesgesprek.
