Het gunstige regime van aanmerkelijk belang
De nieuwe meerwaardebelasting voorziet in een gunstregeling voor ondernemers die een aanmerkelijk belang hebben, dat wil zeggen minstens 20 procent van de aandelen van hun vennootschap. Verkoopt u die aandelen onder normaal beheer, dan is de eerste 1 miljoen euro aan meerwaarde vrijgesteld van belasting, en dat over een periode van vijf jaar. Boven dat bedrag loopt de belasting op van 1,25 tot 10 procent voor meerwaarden boven 10 miljoen euro.
Ter vergelijking: heeft u een belang van minder dan 20 procent, dan valt u onder het algemene regime. Daar geldt een meerwaardebelasting van 10 procent, met een vrijstelling van slechts 10.000 euro per jaar. Het verschil is dus aanzienlijk, en dat maakt het des te belangrijker om goed te weten of u die drempel van 20 procent effectief haalt.
Let op: de drempel van 20 procent geldt per echtgenoot
Veel ondernemers denken dat het volstaat als zij en hun partner samen 20 procent van de aandelen bezitten. Dat is niet correct. De drempel wordt namelijk per echtgenoot afzonderlijk beoordeeld. Een koppel dat samen 20 procent van de aandelen heeft, komt dus niet automatisch in aanmerking voor het gunstige regime. In principe moet elke echtgenoot individueel minstens 20 procent bezitten, wat betekent dat het koppel samen minstens 40 procent in handen moet hebben.
Dit speelt vooral een rol voor echtgenoten die gehuwd zijn onder een gemeenschapsstelsel, zoals het wettelijk stelsel. Aandelen die tijdens het huwelijk worden verworven, behoren in principe tot het gemeenschappelijk vermogen. Een uitzondering hierop zijn aandelen die via schenking of erfenis zijn verkregen: die blijven eigen vermogen.
De 'titre et finance'-regel sinds 2018
Voor aandelen die zijn verworven sinds 1 september 2018 komt daar nog een extra laag complexiteit bij: de zogenaamde 'titre et finance'-regel. Staan de aandelen op naam van één van de echtgenoten, dan komen de lidmaatschapsrechten, het zogenaamde 'titre', uitsluitend die echtgenoot toe. De waarde van de aandelen, de 'finance', kan dan weer wel gemeenschappelijk zijn.
In de praktijk betekent dit dat alleen de echtgenoot die de lidmaatschapsrechten bezit én minstens 20 procent van de aandelen aanhoudt, in aanmerking komt voor het regime van aanmerkelijk belang. Stel dat de ene echtgenoot 25 procent van de aandelen bezit en de andere 15 procent, dan geniet enkel de eerste van het gunstige regime. De andere echtgenoot valt terug op het algemene regime van 10 procent, met een vrijstelling van 10.000 euro.
Een mogelijke oplossing: aandelen inbrengen in de huwgemeenschap
Wie wil dat beide echtgenoten over dezelfde rechten beschikken, kan ervoor kiezen om de lidmaatschapsrechten van de aandelen in te brengen in het gemeenschappelijk vermogen. Dit kan via een wijziging van het huwelijkscontract, waarvoor altijd een notariële akte vereist is.
In het voorbeeld hierboven zou de huwgemeenschap na deze inbreng 40 procent van de aandelen bezitten, zowel wat de titre als de finance betreft. Beide echtgenoten krijgen zo gelijke rechten, zoals het recht om deel te nemen aan en te stemmen op de algemene vergadering. Bovendien komen beiden dan in aanmerking voor het regime van aanmerkelijk belang.
Deze stap moet wel zorgvuldig worden overwogen. Het is mogelijk dat een zakenpartner niet bereid is om een dergelijke wijziging te aanvaarden. Ook kunnen eerder gemaakte afspraken, bijvoorbeeld in de statuten of in een aandeelhoudersovereenkomst, een overdracht beperken of enkel onder bepaalde voorwaarden toestaan. Het is dus belangrijk om dit vooraf grondig te laten nakijken.
Fiscale gevolgen van de inbreng
Volgens de fiscale administratie vormt de inbreng van de lidmaatschapsrechten in de huwgemeenschap geen belastbare overdracht voor de meerwaardebelasting. Daarnaast wordt deze inbreng gezien als een huwelijksvoordeel, waardoor er geen schenkbelasting op verschuldigd is.
Belangrijk om weten: het is sterk aan te raden om deze inbreng niet uitsluitend fiscaal te motiveren. Een goed onderbouwd dossier, met duidelijke niet-fiscale motieven, kan heel wat discussie met de fiscus en bijkomende kosten voorkomen.
Het advies van TaxCalCul
Gehuwde ondernemers die hun aandelen willen verkopen, doen er goed aan om op voorhand nauwkeurig na te gaan wie precies de lidmaatschapsrechten van hun aandelen bezit: de gemeenschap of één van de echtgenoten? Dat lijkt op het eerste gezicht een detail, maar kan een groot verschil maken in de belasting die u uiteindelijk betaalt bij de verkoop.
Bij TaxCalCul begeleiden we ondernemers uit de regio Antwerpen en het Waasland al meer dan 40 jaar bij dit soort belangrijke beslissingen. Onze experts in Edegem en Sint-Niklaas denken proactief met u mee en bekijken samen met u hoe uw huwelijksstelsel en uw aandeelhoudersstructuur zich tot elkaar verhouden. Zo vermijdt u onaangename verrassingen en haalt u het maximale fiscale voordeel uit de verkoop van uw aandelen.
Twijfelt u of u in aanmerking komt voor het gunstige regime van aanmerkelijk belang? Neem gerust contact op met een van onze kantoren voor een persoonlijk advies op maat van uw situatie.
