Patrimoniumvennootschap: van de kaasroute naar de bierroute

Patrimoniumvennootschappen konden tot eind 2020 belastingvrij geschonken worden via een Nederlandse notaris. Nu dat niet meer kan, heeft de Vlaamse belastingdienst zijn fiat gegeven voor een alternatieve manier.

Voor het schenken van een patrimoniumvennootschap, waarmee een vermogen wordt beheerd, werd in het verleden vaak gewerkt met de kaasroute: de tussenkomst van een Nederlandse notaris. Een buitenlandse schenkingsakte van roerende goederen, zoals aandelen van een vennootschap, moest in Vlaanderen niet geregistreerd worden, waardoor geen Vlaamse schenkbelasting verschuldigd was. Als de schenker nog drie jaar bleef leven, waren ook geen erfbelastingen verschuldigd.

Op die manier konden ouders hun patrimoniumvennootschap zonder belastingen overdragen aan hun kinderen. Door een wetswijziging werd dat eind 2020 definitief onmogelijk. Sindsdien moet ook een buitenlandse schenkingsakte in Vlaanderen geregistreerd worden, met toepassing van het tarief van 3 procent.   

Patrimoniumvennootschappen

‘Een schenking van een patrimoniumvennootschap kan dus niet meer belastingvrij. Omdat aandelen immaterieel zijn, moet zo’n schenking altijd met een notariële akte. Een handgift kan niet’, zegt Stijn Lamote, advocaat bij Lamote Stragier Advocaten.

De tarieven van de schenkbelasting verschillen in de drie gewesten. Het Vlaamse tarief voor een schenking van roerende goederen tussen (groot)ouders en (klein)kinderen en tussen partners – in het vakjargon de rechte lijn – bedraagt 3 procent. Tussen alle anderen is dat 7 procent. De schenkbelasting wordt berekend op de waarde van de geschonken goederen.

‘Niet iedereen is bereid tegen 3 procent te schenken aan zijn kinderen, zeker niet als er geen acuut overlijdensrisico is’, zegt Lamote. ‘Velen willen ook het hoogste tarief in de erfbelasting, 27 procent voor erfenissen vanaf 250.000 euro, vermijden. Daarom zijn we op zoek gegaan naar creatieve alternatieven voor de kaasroute. Eind februari verkregen we een ruling bij de Vlaamse Belastingdienst voor de schenking van een patrimoniumvennootschap. Je zou het de Belgische bierroute kunnen noemen.’

Bierroute

Hoe zit de goedgekeurde methode in elkaar? De aandeelhouder van de patrimoniumvennootschap brengt zijn aandelen eerst in een maatschap onder. Dat is een vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid, die opgericht kan worden bij onderhandse akte en dus zonder tussenkomst van een notaris.

‘Normaal krijgt de inbrenger in ruil de deelbewijzen van de maatschap, maar we geven die – op een beperkt aantal na – meteen uit aan de kinderen. Zo worden de kinderen grotendeels eigenaar van de maatschap en dus ook van de onderliggende vennootschap’, zegt Lamote. ‘In het vakjargon spreken we van een inbreng in de maatschap ‘ten behoeve van een derde’. Dat kwalificeert als een onrechtstreekse schenking, zeg maar een schenking die uit de feiten blijkt.’

Daardoor zijn de aandelen van de patrimoniumvennootschap onrechtstreeks geschonken aan de kinderen. De Vlaamse belastingdienst ging er in een ruling van 27 februari mee akkoord dat het vanuit fiscaal oogpunt om een onmiddellijke schenking gaat. Als de schenker minstens drie jaar blijft leven, is ook geen erfbelasting verschuldigd.

‘Door zelf een beperkt aantal aandelen te behouden en eventueel te werken met een last tot het uitkeren van een bepaald inkomen op het geschonken vermogen kunnen de schenkers de controle en de inkomsten behouden. Fundamentele beslissingen moeten wel in overleg met de kinderen gebeuren. Maatschappen waarin ouders zich zonder overleg zomaar alles kunnen permitteren zijn verleden tijd’

STIJN LAMOTE
LAMOTE STRAGIER ADVOCATEN

Nieuwe rulings

Een ruling is alleen voor de specifieke zaak bindend. ‘De werkwijze kan toegepast worden voor alle familiale vennootschappen zonder reële activiteit. Dat zijn naast de patrimoniumvennootschappen bijvoorbeeld ook managementvennootschappen en holdingvennootschappen met een spaarvermogen’, zegt Lamote. ‘Om onze klanten zekerheid te geven, zullen we telkens een ruling vragen.’


Sommige schenkingen kunnen altijd zonder schenkbelasting


Voor bepaalde schenkingen zijn geen regelingen nodig omdat er geen schenkbelasting op betaald moet worden.


  • Hand- en bankgift


Met een handgift overhandigt u een som geld, kunst of juwelen aan de begiftigde. Voor een beleggingsportefeuille kan gewerkt worden met een bankgift: de schenker schrijft het geld of een effectenrekening over van de ene naar de andere rekening.


In principe is de hand- of bankgift door de loutere materiële overhandiging een feit. Maar u doet er goed aan achteraf een geschreven document op te stellen, in het vakjargon een pacte adjoint. Daarmee kunt u aantonen dat het om een schenking (en bijvoorbeeld niet om een lening) gaat en kunt u de datum van de schenking aantonen. Dat kan van belang zijn bij het overlijden van de schenker. Als dat binnen drie jaar na de schenking gebeurt, moet erfbelasting betaald worden. Komt dat overlijden pas later, dan ontsnapt u daaraan.


Het is altijd mogelijk het bewijsdocument te registreren. Dan moet wel schenkbelasting betaald worden, maar is nooit erfbelasting verschuldigd. Die registratie kan op het moment van de schenking, maar ook nog veel later, zoals bij een nakend overlijdend tijdens de risicotermijn voor de erfbelasting.


  • Familiebedrijven


De schenking van familiale vennootschappen en ondernemingen met een reële economische activiteit is in Vlaanderen vrijgesteld van schenkbelasting. U kunt dus voor een Vlaams notaris tegen 0 procent schenken zonder dat de termijn van drie jaar voor de erfbelasting begint te lopen. Aan de vrijstelling zijn wel voorwaarden gekoppeld. Schenkt de bedrijfsleider niet voor zijn overlijden, dan gelden in de erfbelasting verlaagde tarieven.


Bron: De Tijd – Petra De Rouck

< Ouder bericht

 Nieuwer bericht >

Nog last minute dividenden uitkeren tegen 15% roerende voorheffing?

door TaxCalCul • 9 maart 2026
De klok tikt. Op 1 april 2026 stijgt de roerende voorheffing op dividenden van 15% naar 18% voor kleine vennootschappen die gebruikmaken van het VVPR-bis-gunstregime. Heel wat ondernemers haalden de voorbije maanden al massaal cash uit hun vennootschap om deze belastingverhoging te ontlopen. Maar is het voor iedereen verstandig om nu nog snel te handelen? En wat zijn de mogelijkheden als u nog niet klaar bent met uw jaarrekening 2025?

Verlaagd tarief vennootschapsbelasting: verhoog uw loon in 2026?

door TaxCalCul • 2 maart 2026
Als bedrijfsleider die zichzelf een loon uitkeert, is het belangrijk om op de hoogte te blijven van fiscale wijzigingen. De voorwaarden voor het verlaagde tarief van de vennootschapsbelasting zijn in 2026 opnieuw aangepast. Concreet betekent dit dat de minimumbezoldiging verhoogd is en er nieuwe voorwaarden gelden. Welke gevolgen heeft dit voor uw loon als bedrijfsleider?

De managementovereenkomst: zo beschermt u uzelf en uw vennootschap

door TaxCalCul • 23 februari 2026
Als ondernemer met een managementvennootschap bent u regelmatig bezig met het afsluiten van nieuwe opdrachten. Of het nu gaat om consultancy, adviesverlening of andere professionele diensten, een goed opgestelde managementovereenkomst is essentieel. Toch zien we bij TaxCalCul vaak dat ondernemers deze overeenkomsten te lichtzinnig opvatten of belangrijke clausules vergeten. Dat kan leiden tot juridische risico's, discussies over vergoedingen of zelfs herkwalificatie als arbeidsovereenkomst.
Laad meer berichten